Wat is sociaal emotionele ontwikkeling

Wat is eigenlijk sociaal emotionele ontwikkeling?

 

Het woord zegt het al: sociale en emotionele ontwikkeling. Sociale ontwikkeling: hoe leert een kind omgaan met anderen. Emotionele ontwikkeling: hoe leert een kind omgaan met emoties. Eigenlijk is het een ‘worst’begrip. Er zit van alles in. Daarnaast is er ook nog sprake van ‘ontwikkeling’. Dat wil zeggen dat het een begrip is waarin de individuele ontwikkeling vergeleken wordt met een ‘gemiddelde’ ontwikkeling (de ‘normale’ ontwikkeling). Daardoor wordt het een heel rekbaar en relatief begrip. Ouders en leerkrachten kunnen er van alles mee bedoelen als zij de ‘sociaal emotionele ontwikkeling’ van het kind te berde brengen.   Dini van den Heuvel haalt dit  in haar brochure “hoogbegaafde kinderen en hun sociaal emotionele ontwikkeling” (website) voor het voetlicht.
 
Allerlei vooronderstellingen over het begrip sociaal emotionele ontwikkeling kunnen op de achtergrond van het gesprek een rol spelen. Tegelijkertijd is het zeker dat hoogbegaafde kinderen in het leren omgaan met anderen (de sociale ontwikkeling) en in het leren omgaan met emoties (emotionele ontwikkeling) meer dan normale kinderen tegen belemmeringen oplopen. Welke belemmeringen?

  • Interesse. Er is weinig overlap met en aansluiting bij de interesse en belevingswereld van leeftijdgenoten in de klas.
  • Vriendschap. Door zijn snellere ontwikkeling stelt een hoogbegaafd kind hogere eisen aan en heeft hogere verwachtingen van een vriendschap.
  • Omgaan met ontwikkelingsgelijken. Binnen de klas van het hoogbegaafde kind leert het wel omgaan, zich verplaatsen en inleven in de gevoelens en gedachtenwereld van zijn groepsgenoten, maar het leert niet omgaan met ontwikkelingsgelijken. Het leert niet zijn eigen grenzen kennen door er tegen op te lopen of er over heen te gaan. Het leert nauwelijks omgaan met gezond fouten maken. Het omgaan met ontwikkelingsgelijken is gezond voor zowel karaktervorming (je bent geen uitzondering, lekker hard werken en jezelf waar maken en je mag ook fouten maken) als voor het delen van de psychologische belevingswereld  (delen van interesses).

Het loont de moeite en brengt helderheid in het gesprek wanneer beide partijen het begrip samen eerst definiëren. Dat voorkomt dat beide partijen vanuit hun invulling van het begrip gaan spreken om vervolgens tot de ontdekking te komen dat ze het over iets heel verschillends hebben en ze elkaar niet kunnen bereiken. Gezamenlijk de brochure van Dini van den Heuvel als uitgangspunt of onderwerp  van het gesprek nemen kan die kloof helpen overbruggen. U kunt ook een bezoekje brengen aan de site van Dini van den Heuvel.

 

Levert het gesprek met de school (of de ouders) op dit punt onoverkomelijke moeilijkheden op, dan kunt u overwegen gebruik te maken van een bemiddelaar. Zo’n bemiddelende positie kan ingenomen worden door bijv. de schoolbegeleidingsdienst, een adviesbureau, of een medewerker van het CBO. Dit uiteraard in overleg met alle betrokken partijen.  Zie ook 'Contact met school'.

 

 

 

 

 

Meer informatie

Boekrecensie

"HoogbeGAAFd leven. Van 0 - 100"

Marianne van Gelder.

Door middel van inzicht in wat hoogbegaafdheid is en door een pleidooi te voeren voor de aandacht voor leerlingkwaliteiten in het onderwijs in plaats van knellende doelen en vastliggende plannen, is dit boek een gids, zodat hoogbegaafden zich goed kunnen ontwikkelen.

Aan het woord is...

Suzanne Buis

Suzanne Buis

Schrijver, droomdenker, gedachtenschenker

"Hoogbegaafdheid is een andere manier van zíjn. Dus niet alleen een hoge intelligentie; ook veel fysieke, neurofysiologische en emotionele beleving is heel anders."

Columns

Hoogbegaafdheid in de Bijbel

Hoogbegaafdheid in de Bijbel

‘Je kunt omschrijvingen in de bijbel tegen komen die raken aan wat hoogbegaafdheid is, of die in ieder geval kenmerkend zijn voor hoogbegaafdheid.'