Is het verstandig om een klas over te slaan

Hoe kijkt uw vereniging aan tegen het overslaan van een klas? Wat zijn de ervaringen van andere ouders daarmee? Voor- en nadelen?

 

Als in de onderbouw van de basisschool al duidelijk sprake is van een ontwikkelingsvoorsprong, doordat het kind al leest/schrijft of duidelijk aangeeft dat het les- en speelprogramma niet aansluit bij zijn interesses en ontwikkeling, kan een klas overslaan een goede optie zijn. Verschillende ouders onder onze leden hebben goede ervaringen met zo’n vroege overstap naar een volgende groep. De ideale situatie is dat de sociale context van het kind niet te veel verandert. Bijvoorbeeld als het kind doorschuift van de combinatiegroep 1-2 naar de combinatiegroep 2-3.
Overslaan van een klas in de onderbouw levert de minste aanpassingsproblemen op in de (sociale) groep op. Het hangt ook af van de manier waarop ouders en school de gekozen oplossing naar het kind en de klas toe presenteren. Hoe minder het kind in een bijzondere positie komt te staan, hoe beter. Zoals het anders-zijn van een zwakbegaafd kind niet breed uitgemeten en benadrukt moet worden, zo vindt een hoogbegaafd kind deze manier van aandacht ook niet prettig. Overslaan van een klas en extra en/of ander werk moet binnen adaptief onderwijs voor de leerling aan de bovenkant een normale zaak worden. Een uitzonderingspositie binnen de groep werkt isolatie en pesten in de hand. 

Overslaan in de bovenbouw wil nog wel eens gebeuren van groep 7 direct naar de brugklas. In  groep 8 worden weinig nieuwe dingen geleerd en is er veel herhaling van stof. Voor hoogbegaafde kinderen die langzamerhand afknappen op het basisschoolgebeuren een vroege kans om te laten zien wat zij kunnen. Zij kunnen daardoor in de brugklas helemaal opfleuren en opnieuw motivatie vinden voor leren.
Nadeel: deze leerlingen hebben in de brugklas soms eerst aanpassingsproblemen in de zin van jojo-cijfers. Zij hebben op de basisschool vaak nog niet de noodzaak leren kennen van je tijd indelen, echt leren leren. Vaak was lezen van de stof genoeg. Daardoor ontstaat bij hen het beeld dat leren vooral het doornemen van de stof is en het begrijpen ervan. Om de stof te kunnen reproduceren is echter meer nodig. Die vaardigheid en de vaardigheid van je tijd indelen moeten sommige vroege brugklassers nog leren. Alert zijn en hulp van ouders en van de leerjaarcoördinator of mentor  is niet overbodig. Als deze startproblemen overwonnen zijn is overslaan van groep 8 een goede mogelijkheid om een leerling aan het ‘echte’ leren te laten beginnen.
De meeste ouders binnen onze vereniging hebben positieve ervaringen met het laten overslaan van een klas. De twijfelaars vragen zich vooral af of hun kind niet nog meer een eenling in de nieuwe groep wordt. De ervaring van de ‘positieve’ ouders is juist dat hun kind meer aansluiting heeft in de hogere groep en meer geaccepteerd wordt. Veel hoogbegaafde leerlingen worden wel geaccepteerd door hun klasgenoten, maar blijven toch wat afzijdig van het hele groepsgebeuren staan. Dat zit niet alleen in hun hoogbegaafd zijn, maar ligt vaak ook in hun karakter besloten. Veel hoogbegaafden zijn einzelgängers.

Voor veel scholen is de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind het motief om geen klas over te laten springen. Dini van den Heuvel heeft daar een verhelderende brochure over geschreven, waarin zij de spraakverwarring rond het begrip sociaal-emotionele ontwikkeling uit de doeken doet. 
     
Ter overweging:

  • Wees je er als ouder bewust van, dat versnellen in de onderbouw betekent dat het kind jong in het voortgezet onderwijs terecht zal komen. De keus voor versnellen wordt hier en nu gemaakt, maar heeft consequenties voor de toekomst.
  • Versnellen alleen is geen optie, er moet ook sprake zijn van  verrijken, indikken en verdiepen. Vanwege de mogelijkheid dat na een half jaar (of eerder) de leerling aan  de volgende versnelling toe is…

 

Meer informatie

Boekrecensie

"HoogbeGAAFd leven. Van 0 - 100"

Marianne van Gelder.

Door middel van inzicht in wat hoogbegaafdheid is en door een pleidooi te voeren voor de aandacht voor leerlingkwaliteiten in het onderwijs in plaats van knellende doelen en vastliggende plannen, is dit boek een gids, zodat hoogbegaafden zich goed kunnen ontwikkelen.

Aan het woord is...

Suzanne Buis

Suzanne Buis

Schrijver, droomdenker, gedachtenschenker

"Hoogbegaafdheid is een andere manier van zíjn. Dus niet alleen een hoge intelligentie; ook veel fysieke, neurofysiologische en emotionele beleving is heel anders."

Casus

Zoon van Martin

‘Toen ik voor het eerst bij jou kwam was het alsof ik van binnen een BMW motor had maar omdat ik niet op wilde vallen, verstopte ik mezelf in een Lada carrosserie.'