Nieuwsbrief

Om u aan te melden voor de Choochem nieuwsbrief, kunt u hieronder uw naam en e-mailadres achterlaten:

 

Even voorstellen:

Maarten Wubben     Naam:  Maarten Wubben
Functie:  Psycholoog, docent, schrijver
Leeftijd:  33 jaar
Te bereiken: maarten.wubben@home.nl

 

Wat doet u in het dagelijks leven?


Ik heb de afgelopen vijf jaar eigenlijk van alles gedaan. Veel college gegeven, met hoogbegaafden en hoogsensitieven gewerkt, geholpen de ‘Theorie van Positieve Desintegratie’ te introduceren aan een breder publiek dan enkel hoogbegaafdheidsonderzoekers, het script geschreven van een video game over ethiek... Anderzijds vallen mijn bezigheden ook veelal onder één en de zelfde noemer: Proberen tot verdere zelfontplooiing komen, zij het met rennen en stilstaan.

 

Wat heeft u met hoogbegaafdheid?

Ooit was dit Het Verboden Woord. Jaren later de sleutel om te ontsnappen uit ‘de Matrix’. Nu is het een begrip om te herinneren, en om anderen aan te herinneren. Hoogbegaafde studenten, bijvoorbeeld, wanneer zij daar, vaak als gevolg van hun eigen worstelingen, voor open staan.

 

Wat was uw eerste confrontatie met hoogbegaafdheid?

Dat was, wellicht herkenbaar, ‘de diagnose’, in mijn geval van de schoolbegeleidingsdienst. Enigszins gênant vond ik dat wel. Vooral omdat ik op de basisschool geregeld aan een apart tafeltje werd geplaatst en andere leerstof kreeg. Weliswaar kan en kon ik al deze extra inspanningen van leraren zeker waarderen, maar het versterkte wel het prototypische gevoel van ‘anders zijn’, inclusief de drang om daarvoor te compenseren.

 

Wat is volgens u het meest hardnekkige vooroordeel over hoogbegaafdheid?

Het geijkte antwoord zou zijn dat hoogbegaafdheid al snel als meerwaardigheid wordt geïnterpreteerd, wat vervolgens weerzin oproept. Ten onrechte uiteraard, want mensen zijn inderdaad niet gelijk, maar daarmee nog wel gelijkwaardig. De term ‘hoogbegaafdheid’ zelf klinkt wat dat betreft onnodig polariserend, en heeft vaak zelfs een dusdanig extreme connotatie dat het vele hoogbegaafden afschrikt.

Maar er zijn ook subtielere vooroordelen, of liever misvattingen, over hoogbegaafdheid. Bijvoorbeeld dat wie zeer intelligent is automatisch ook hoogbegaafd zou zijn. In werkelijkheid vereist dit ook dat iemand zich vooral op intellectueel, emotioneel en/of beeldend vlak snel geprikkeld of gestimuleerd voelt. Denk aan een sterke reactie op onrechtvaardigheid, of een enorme leerhonger, althans in aanleg. Een andere misvatting is dat hoogbegaafdheid zich altijd uit in uitmuntende prestaties of een bepaald persoonlijkheidsprofiel. Maar vaak is het bedolven onder een dikke laag socialisatie, zelfs voor de hoogbegaafde zelf.

 

Wat is volgens u een dilemma binnen hoogbegaafdheid?

Bekend zijn natuurlijk vragen als ‘Wat vertel ik anderen?’ en ‘Hoe moet het nu verder met mijn kind op school?’ Hier is terecht veel aandacht voor. Maar tevens zijn dit vragen die zich vooral aandienen tijdens de woelige erkenningsfase van hoogbegaafdheid. Minder aandacht is er voor het levenslange proces daarna: ‘Hoe kan mijn hoogbegaafdheid leiden tot zelfverwezenlijking?’ Er bestaat momenteel geen volprezen instituut dat op effectieve en betrouwbare wijze een dergelijk traject tot zelfverwezenlijking aanbiedt. Zo dit al hun missie is, vervullen universiteiten, kerkgenootschappen, politieke partijen en de geestesgezondheidszorg deze rol doorgaans in ieder geval niet, ook door gebrek aan alom gerespecteerde geestelijk leiders. Dat is jammer, want ik denk dat juist hoogbegaafden gediend zijn bij een instituut, mentoraat of vereniging dat hen intensief en nadrukkelijk helpt geavanceerde ontwikkeling vorm te geven en na te streven, in plaats van enkel meer eenzijdige ontwikkeling op bijvoorbeeld intellectueel of carrièrevlak.

 

Wat is volgens u het interessantste aan hoogbegaafdheid?

Je zou kunnen denken aan de doorgaans rijke belevingswereld van hoogbegaafden, maar juist ook interessant is hoe deze belevingswereld interacteert met de in verhouding vaak stramienachtige buitenwereld. Dit leidt al snel tot het overpeinzen van vreemd bevonden conventies, zoals waarom mensen elkaar steeds zo vluchtig vragen ‘hoe het ermee gaat’. Een goed contact met en tussen hoogbegaafden begint volgens mij dan ook vaak met het (impliciet) aan de kaak stellen van deze conventies, waardoor een bevrijdende sfeer wordt gecreëerd en een zekere onaangepastheid ook juist als positief kan worden ervaren.
Wat is volgens u het leukste aan hoogbegaafdheid?
Een vaak hoog zelfbewustzijn. Hoogbegaafden hebben veel gedachten en gevoelens over hun gedachten en gevoelens. Dat maakt het makkelijker om te spreken over een gesprek, samen te spelen met verschillende sociale rollen, om defensiviteit te vermijden en om aan humor een bijzondere invulling te geven.

 

Wat is volgens u het meest onbekende aan hoogbegaafdheid?

Dat het uiteindelijk maar een woord is. ‘Hoogbegaafdheid’ kan in sommige gevallen een handig woord zijn om een bepaalde asynchrone ontwikkeling te duiden, of om interessante literatuur te vinden die bepaalde fundamentele zelfinzichten verschaft. Maar het kan uiteindelijk ook een verfijnder zelfconcept in de weg staan. Er zijn immers enorme verschillen tussen hoogbegaafden onderling, dus een verzamelnaam als hoogbegaafdheid is hooguit een tijdelijk handvat voor verdere ontwikkeling. Bovendien kan rigide vereenzelviging met het begrip hoogbegaafdheid juist hokjesdenken in de hand werken. Maar misschien is dit ook niet zozeer onbekend als wel een valkuil.

 

Welk symbool/plaatje zou u geven aan hoogbegaafdheid?

Een zenuwcel met vertakkingen die op hun beurt ook vertakkingen hebben. Dit staat niet alleen symbool voor de complexiteit en meerlagigheid van hoogbegaafden, maar beschrijft ook de neurologische realiteit dat hoogbegaafden daadwerkelijk zenuwcellen met gevoeligere uiteinden hebben. Vandaar ook hun hoogsensitiviteit.


Wat zou u op korte termijn willen doen (ongeacht haalbaarheid) voor hoogbegaafden?

Als docent begeleid ik jaarlijks tal van hoogbegaafde studenten. Wat ik vooral probeer is ze autonomie te laten ervaren in hun leeromgeving, en de leerstof niet alleen intellectueel maar ook experientieel uitdagend of controversieel te maken. Wanneer ik levensgrote onderwerpen zoals ethiek doceer, raakt dit in mijn beleving ook echt aan hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid, zelfs als dit niet letterlijk ter sprake komt. Uiteindelijk hoop ik studenten op deze manier zo goed als ik kan niet alleen academische vaardigheden aan te reiken, maar ook een handvat voor verder zelfinzicht en zelfontwikkeling.

 

Wat is uw droom/wens voor hoogbegaafden?

Een maatschappij die op non-autoritaire wijze wordt geleid door de emotioneel meest volgroeide individuen, en waarin zelfverwezenlijking een centraal streven is. Hoogbegaafden zouden in zo’n maatschappij floreren. Of naar ik hoop eigenlijk iedereen. Uiteraard is het een understatement dat er nog wel een paar praktische problemen op te lossen zijn alvorens een dergelijke maatschappij gerealiseerd kan worden.
Welk boek of welke film over hoogbegaafdheid kunt u ons aanbevelen?
Het meest inzichtvol vind ik de boeken van de Poolse psycholoog en psychiater Kazimierz Dąbrowski (1902-1980). Een goede inleiding tot zijn werk is “Dąbrowski’s Theory of Positive Disintegration”, onder redactie van Sal Mendaglio. Overigens zouden aan het rijtje van boeken en films ook video games toegevoegd kunnen worden. Toegegeven, dit medium is nog steeds aan het rijpen, maar hoogbegaafden kunnen in video games een unieke mogelijkheid vinden tot exploratie, simulatie, en zelfreflectie.

 

Heeft u voor ons een case / voorbeeld mbt hoogbegaafdheid dat u met ons wilt delen?

Wat mij fascineert is dat de levensverhalen van een groot aantal historische, eminente persoonlijkheden suggereren dat zij in bepaalde perioden aanzienlijke mentale onregelmatigheden ondervonden. Abraham Lincoln, Martin Luther King, Winston Churchill en Maarten Luther kampten allen met depressies. Carl Gustav Jung geloofde dat er in hem twee distincte persoonlijkheden huisden. Eleanor Roosevelt was in haar jeugd bijzonder verlegen en onzeker. Sir Isaac Newton worstelde met bipolaire disorder. Volgens Kazimierz Dąbrowski is dit niet toevallig. Hij stelt dat dergelijke psychoneurosen niet pathologisch zijn, maar juist cruciaal voor hoogbegaafde individuen om zich te transformeren tot eminente Persoonlijkheden.

Boekrecensie

Mijn hoogbegaafde kind & ik

"Mijn hoogbegaafde kind & ik"

Suzanne Buis

Ervaringsverhalen gebaseerd op interviews met diverse ouders. De verhalen van ouders worden afgewisseld met tips van 41 deskundigen.

Aan het woord is...

Dineke van Kooten

Dineke van Kooten

Coach van hoogbegaafden

"Hoogbegaafden zijn, wanneer ze in evenwicht zijn: hoogintelligent, hoogsensitief en hoogspiritueel."

Casus

Zoon van Martin

‘Toen ik voor het eerst bij jou kwam was het alsof ik van binnen een BMW motor had maar omdat ik niet op wilde vallen, verstopte ik mezelf in een Lada carrosserie.'